GIERZWALUW DAGBOEK 2022


Klik op onderstaande afbeelding om naar de live-stream uit nestkast 1 te gaan. Met dank aan Buitengewoon van Omroep Gelderland!



De afgelopen week bekeek ik de website Trektellen.nl dagelijks meerdere keren. De telpost bij Breskens waar vogels worden geteld is de plek waar het aantal Nederland binnen vliegende gierzwaluwen goed terug te zien is. Op 17 april werd één Gierzwaluw gezien, het aantal is op het moment van schrijven nog steeds dageijks aan het oplopen, inmiddels zit het boven de 100 per dag, maar echt grote hoeveelheden zijn het nog niet. Hoe dan ook, met de dag werd de kans op het zien van mijn eerste voor 2022 natuurlijk groter. Vandaag, 27 april was het dan zover! Tijdens het afdrogen van de vaat liep ik regelmatig even naar het raam om de lucht te bekijken. Toen ik mijn eerste spotte rende ik snel naar buiten, maar de vogel was snel weer uit het zicht. Even later zag ik er weer een, waarschijnlijk dezelfde, maar nog iets later zag ik er twee. Later op de avond kon ik zien hoe een Gierzwaluw de straat om de hoek in dook waar zich ook een stel nestplaatsen bevinden. Nog geen terug in de Kühnen-kolonie dus.



Vandaag maakte ik nog even een klusje af dat nog nét kon. In nestkast 1 aan de voorzijde van ons huis hebben vorig jaar huismussen een nest gebouwd. In juli heeft een paartje gierzwaluwen de nestkast van de huismussen afgenomen en zijn zij een begin van een nest bovenop het nest van de mussen gaan maken. De huismussen hadden een flinke hoeveelheid nestmateriaal aangebracht en hadden hun nest overdekt. De gierzwaluwen zijn daar bovenop geklommen waardoor het 'dak' van het mussennest is ingedrukt. De afgelopen dagen zag ik bijzonder veel kleine nachtvlindertjes op de camerabeelden uit deze nestkast. Het leek me niet zo'n frisse ruimte meer voor als de gierzwaluwen terugkeren en er was dit jaar geen activiteit van huismussen, dus ik besloot de nestkast schoon te maken. Nadat ik de nestkast van de gevel had gehaald en het dak open had gemaakt zag ik dat de kleine nachtvlindertjes van de soort Witkopmot (Endrosis sarcitrella) waren. De ruspjes van deze soort leven van dood organisch materiaal en zijn algemeen voorkomend in de nesten van vogels. Hieronder een indruk van het nest zoals dat er voor de schoonmaak uit zag, onderaan het beeld van de camera in de nestkast voor en na de schoonmaak.



   ‎

In de avond zag ik ook weer twee gierzwaluwen. Ze trokken veel samen op, maar ik heb er maar één de Lijsterbesstraat in zien duiken. Nog geen terug bij ons dus, maar wel een fotootje van de twee boven onze straat.




Vanochtend vroeg is de eerste Gierzwaluw teruggekeerd! Vanmiddag zag ik al eens 3 gierzwaluwen boven ons huis, maar het was pas later dat ik er achter kwam dat er misschien wel eentje bij ons huis hoorde. Het is nestkast J op onze zolder die de eer heeft. Hieronder een korte video voor een impressie. Ziet eruit alsof het een vertrouwd plekje is voor deze vogel, nietwaar? :)



Op deze pagina is meer te lezen over de nestkasten op zolder, zie bijv. 26 maart en 6 mei op die pagina.



Wat gebeurd er toch altijd een hoop in het begin van het seizoen. Toen ik gisteren na mijn werk thuis was gekomen heb ik twee of drie keer het geluid van roepend langs vliegende gierzwaluwen gehoord. Ik keek naar buiten, maar zag niets. Toen ik de camerabeelden van nestkast J terug keek om te zien wat er gedurende de dag was gebeurd zag ik dat de Gierzwaluw die daar zondag naar terugkeerde na het vertrek in de ochtend nog twee keer was binnengekomen. De eerste keer rond 10:00, de tweede keer rond 13:00 en beide keren kwam was de Gierzwaluw bij binnenkomst enthousiast en maakte korte roepjes. Typisch gedrag van een Gierzwaluw die probeert een (potentiéle) partner mee probeert te lokken. Alleen toch ook erg apart... Het is namelijk normaal gesproken zo dat de als eerst teruggekeerde vogel van een paartje toch wel een paar dagen, tot zo ongeveer een week, wacht tot de partner terugkeert. Pas als dat niet gebeurd gaat de vogel proberen een nieuwe partner aan te trekken en daarbij past dit gedrag. Een oorspronkelijke partner zou niet naar binnen gelokt hoeven worden, die komt net als de eerste Gierzwaluw meteen naar binnen op diens vertrouwde plekje. Het is niet zo raar dat de gierzwaluwen niet precies tegelijk aankomen, probeer dat maar eens te timen als je helemaal vanuit Afrika moet komen! Om die reden is het ook niet waarschijnlijk dat de mannetjes éérst aan zouden komen, iets dat wel eens gesuggereerd wordt. Vaak zit er maar heel weinig tijd tussen aankomst van beide vogels, het is niet te timen dat je als mannetje altijd als eerste aan kan komen als het vrouwtje soms op dezelfde dag ook terugkeert of met maar één of enkel dagen tijd ertussen.

Hoe dan ook, de enkele Gierzwaluw slaagde er niet in een ander mee te krijgen en kwam 's avonds alleen overnachten. Deze ochtend echter is er rond 6:15 een tweede Gierzwaluw naar ons huis teruggekeerd! Niet de partner van de vogel in nestkast J, maar de eerste van het paartje dat sinds 2017 nestkast F bewoond. :)



Verder zag ik nog iets opmerkelijks op de camerabeelden uit nestkast 8 welke aan de voorzijde van ons huis onder de dakgoot hangt. Daarin heeft een paartje huismussen een nest (net als in nestkasten 3, 5 en 6 én in de twee Voordorp-type nestkasten die iets lager aan de voorgevel hangen). De jongen zijn nog klein, maar vandaag besloot het mannetje van het stel huismussen dat er blijkbaar iets mis was met één van de jongen. Het jong werd zonder pardon uit de nestkuil gegooid om daar op de vloer voor de invliegopening een langzame dood te sterven. Triest, maar er zal hopelijk een goede reden zijn voor de beslissing.
Ik ben overigens benieuwd... In nestkast 6 worden jonge musjes goed gevoerd door de ouders. Ik ben benieuwd, want er bestaat een grote kans dat er binnenkort gierzwaluwen naar die nestkast terugkeren... Ik maak er gewoonte van de nestkasten waar gierzwaluwen nestelen af te sluiten als de vogels zijn vertrokken om dit soort situaties te voorkomen, maar ben deze keer niet op tijd geweest. Er zit een hoop nestmateriaal van de mussen in de nestkast en dus een nest jonge vogeltjes, maar ik heb al eens eerder meegemaakt dat gierzwaluwen zo'n nestkast bezetten en na een paar korte gevechten van de huismussen overnemen. Het bolvormige nest van de mussen wordt dan beklommen waarbij het 'dak' wordt ingedrukt met de jonge musjes eronder. De gierzwaluwen maken vervolgens een eigen nest op het indrukte nestmateriaal. Er is nu niet zo veel meer dat ik aan de dreigende situatie kan veranderen, dus we zullen zien hoe het deze keer verloopt...



Tijd voor een update-je. De vorige keer schreef ik al over het partner-lokgedrag van de Gierzwaluw in nestkast J. Dat is gelukt! Soort van... De vogel uit nestkast J is 5 mei namelijk verhuisd naar nestkast F en is nu de band aan het versterken met de andere van de twee als eerste teruggekeerde gierzwaluwen. Bij deze dus nog eens een bevestiging dat het niet per sé mannetjes zijn die als eerste terugkeren, in dit geval dus een man en een vrouw. Maar ik ben benieuwd hoe lang dit nieuwe stel een vreedzaam samenzijn zal beleven. Want er zijn eindelijk méér gierzwaluwen op komst. Daarover zo meer! Maar als de oorspronkelijke partners van deze twee gierzwaluwen terugkeren vindt de één dus een leeg nest in nestkast J en zal daar waarschijnlijk na een tijdje een nieuwe partner gaan proberen te lokken. De ander zal terugkeren naar nestkast F waar de partner samen is met een vreemdeling! Dat betekend vechten... Zal de verliezer dan de vogel uit nestkast J zijn en dan misschien weer teruggaan naar nestkast J en daar diens oorspronkelijke partner met een ander aantreffen..?
Dat wordt dus nog interessant...



Dan over de in aantocht zijnde gierzwaluwen! Ze zijn laat dit jaar, waarschijnlijk heeft dat te maken met noordenwind en de weersomstandigheden op de trek-route. Maar misschien zijn ze er nu toch bijna! Ik houd rond deze tijd van het jaar de website Trektellen.nl in de gaten. In Nederland is de telpost van Breskens altijd wel interessant, maar die laat de laatste tijd nog geen bijzondere aantallen gierzwaluwen zien. Bij de vogeltrek-telpost Falaise de Leucate in het zuiden van Frankrijk werden de afgelopen dagen steeds wel enkele duizenden gierzwaluwen gezien. Maar toen... Op 6 mei werden er ruim 11,5 duizend geteld. Op 7 mei vervolgens 29,5 duizend. Dat was al spectaculair, maar terwijl ik dit schreef zag ik het aantal van vandaag... Maar liefst 68 duizend overvliegende gierzwaluwen! Die komen natuurlijk niet allemaal naar Nederland, maar er zullen er vast een heel stel tussen zitten die wel hierheen komen. Vanuit Zuid-Frankrijk naar Nederland... Een dag of 3 misschien..? We zullen zien!






Terug naar dagboek index

Terug naar homepage