GIERZWALUW DAGBOEK 2024


Vandaag liet mijn vrouw me weten dat er op zolder op één van de nestkasten die daar aan de muur hangen een Gierzwaluwluisvlieg (Crataerina pallida) zat. Voor wie dat nog niet wist: op zolder hangen nestkasten die via tunneltjes door de binnenmuur, spouwmuur en buitenmuur toegankelijk zijn voor gierzwaluwen.

Hoe dan ook, bij deze nog eens wat ik eerder al over de Gierzwaluwluisvlieg schreef:

Deze parasitaire vliegensoort heeft zich gespecialiseerd op de Gierzwaluw en Vale gierzwaluw (die niet in Nederland broed) waarbij de vlieg bloed drinkt. De soort overwintert als pop en de uitkomst is geweldig afgestemd met de terugkomst van de Gierzwaluw.
Vandaag deze vlieg tegenkomen was wel één van de vroegste keren voor mij.
Het is natuurlijk niet bijzonder leuk om een vlieg bloed te zien drinken bij mijn geliefde vogels, maar net zoals de vogels zo bijzonder zijn door hun gespecialiseerde levenswijze vindt ik de vliegen ook erg bijzonder om zich aan het leven van de Gierzwaluw te hebben kunnen aanpassen! Ik bestrijd de vlieg dan ook niet, maar bewonder de bijzondere relatie die de twee soorten hebben.




Op 22 april zag ik in de avond mijn eerste twee gierzwaluwen! Er werd eerder die dag een groep van 20 gierzwaluwen gezien boven de Oude Waal in de Ooijpolder, hier hemelsbreed een kilometer of 6 vandaan. Ik heb daarna extra goed de lucht in de gaten gehouden en ja, daar waren er twee boven onze straat!

Het duurde daarna nog eventjes, maar op 25 april was daar dan de allereerste terug in een nestkast! Het was in nestkast J, precies degene waarop ik eerder een Gierzwaluwluisvlieg had gevonden. Welkom terug! :)

In nestkast 1 aan de voorzijde van ons huis verwacht ik ook gierzwaluwen terug. Tot nu toe komt daar elke avond een Koolmees overnachten. Dat zal binnenkort waarschijnlijk een keer tot een einde komen.




Van de week plaatste ik een nieuw cameraatje in de vorig jaar bezette nestkast nr. 15 aan de achterzijde van ons huis. De infrarood-verlichting van het oude cameraatje deed het niet meer. Toen ik de beelden vandaag bekeek was ik toch niet helemaal tevreden over de belichting van de nieuwe. Ik haalde de nestkast weer van de gevel en stelde de camera iets bij. Zo! Dat was een stuk beter! Ik hoop dat de vogels deze nestkast weer goed terug weten te vinden. Het was een wat vreemde bezetting destijds in 2022. Nestkast 5 hangt namelijk in het midden van een rijtje van 5 nestkasten. Doorgaans raken eerst beter herkenbare punten, bijvoorbeelde de buitenste van een rijtje bezet. Maar er zijn inmiddels twee keer jongen groot gebracht in deze nestkast, dus dat biedt hoop! Hoe dan ook, hieronder het 'voor' en 'na' beeld uit deze nestkast. :)

  



Twee nieuw terug gekeerde gierzwaluwen vandaag! In nestkast N kwam rond kwart voor vier 's middags een Gierzwaluw terug. In de avond zag ik duidelijk wat meer gierzwaluwen in lucht dan de dagen ervoor. Nog steeds geen grote hoeveelheden, maar vijf stuks is meer dan nul. Er méér zien vliegen was een goede voorbode. Nadat ik prachtig een Gierzwaluw vanaf flinke hoogte de naastgelegen wijk Koningsholster in zag duiken zag ik even later op mijn computer dat er ook een Gierzwaluw naar ons huis was gedoken, want daar zat er ineens eentje in kast F! Later zag ik ook nog prachtig hoe de Gierzwaluw van kast N voor de avond naar binnen kwam. Het zien aanvliegen blijft iets indrukwekkends. Met zo'n snelheid en doeltreffendheid, prachtig!
Drie terug nu dus, nog flink wat te gaan aangezien ik er in totaal iets meer dan 25 terug verwacht!






Vanochtend vroeg, echt net toen het een beetje licht begon te worden, kwam er weer een Gierzwaluw terug! In nestkast M. Toen ik later op de dag tijd had om de opnames te bekijken, zag ik dat de vogel nog een paar keer kort naar binnen was gekomen, maar steeds een beetje onwennig, zo lijkt. Ik hoop dat er wel overnacht gaat worden en het rustig wordt.

Verder de opnames door aan het kijken, zag ik dat er nog een Gierzwaluw was teruggekeerd! In nestkast 2 aan de voorkant van ons huis kwam rond 13:15 een Gierzwaluw binnen die zich meteen thuis voelde. Jammer dat ik niet heb kunnen zien hoe het invliegen ging. Meteen de kast in? Eerst nog een paar rondjes? Deze nestkast heeft geschiedenis. Het was de eerste nestkast die bezet raakte in 2010! Hieronder een screenshotje van de Gierzwaluw in die nestkast net na binnenkomst.



Het gaat nog druppelgewijs met de terugkeer. Het is nog steeds spannend om te zien of ze allemaal weer terugkomen en hoe dat gaat!



Er zijn nog steeds een heel stel gierzwaluwen niet teruggekeerd en verdeeld over het land melden anderen precies hetzelfde. Hopelijk komt er binnen enkele dagen weer een flinke golf vogels het land binnen! Ondertussen gebeuren er met de gierzwaluwen die er nu al wel zijn wat vreemde dingen. In nestkasten 9 en F hebben al enkele keren twee vogels tegelijk gezeten, maar op het moment dat ik dit schrijf is dat niet het geval. Wel is er deze avond nog een enkele Gierzwaluw teruggekeerd zo lijkt, in nestkast 1. Onder enig voorbehoud zijn er nu acht vogels terug, net eentje meer dan de helft van wat ik terug zou verwachten. Hieronder een overzichtje van dit moment.




Vandaag viel me op dat er zeker méér gierzwaluwen in de lucht waren dan afgelopen dagen. En ja hoor, er zijn er gelukig weer een paar extra teruggekeerd naar ons huis. Ik wacht nog steeds wel op een stel, maar het begint er op te lijken!

Vanavond ook iets spannends... Ik heb een nestkast waarin een nest spreeuwen zit. De jongen, ik vermoed twee stuks, zijn al groot. Als de ouders komen voeren kun je de jongen van om de hoek van de straat nog gemakkelijk horen roepen. Vorig jaar zaten er gierzwaluwen in deze nestkast, maar ik had die tot dusver nog niet gehoord of gezien. Toen ik vanavond buiten zat te kijken kwam daar een Gierzwaluw in stilte een rondje door de straat vliegen, rakelings langs de nestkast met daarin de jonge spreeuwen. Na nog een rondje wist de vogel het zeker, dit was het plekje. De Gierzwaluw vloog met een sierlijke boog de nestkast in. Er volgde een kort gestommel en gefladder en wat geroep en gepiep. Vervolgens werd het stil. Ik heb geen vogels naar buiten zien komen en de ouder-spreeuwen kwamen niet opdagen. Ik denk dat die nu sowieso al niet meer bij de grote jongen slapen. Ik ben benieuwd of de jonge spreeuwen er misschien vannacht uit gewerkt worden. Anders gebeurd dat misschien morgenvroeg, of er komt een ouder-Spreeuw binnen en dan wordt het helemaal een zooitje... Spreeuwen zijn geduchte tegenstanders met hun grote, spitse snavel. Daarentegen is een Gierzwaluw sterk gebonden aan zijn nestplaats en vecht daar stevig voor. Het valt te bezien hoe dit afloopt, maar ik weet niet of ik de afloop kan vaststellen aangezien er geen camera in de nestkast zit en ik morgen niet thuis ben... Hieronder nog een overzichtje van deze avond, van de nestkasten waar een camera en vogels in zitten. Vreemd dat er geen Gierzwaluw komt overnachten in nestkast 9 vanavond... Het is erg lastig te volgen wat er allemaal gebeurd.




Vanavond kwam er zomaar ineens nog een Gierzwaluw terug! Ik zag op camerabeeld een Gierzwaluw in nestkast 11 aan de achtergevel van ons huis. Het duurde even voor het kwartje viel. Huh..? Vorig jaar is in deze nestkast niets van een broedgeval terecht gekomen. In 2022 werd de nestkast voor het eerst bezet door een paartje gierzwaluwen die er meteen dat jaar twee jongen in grootbracht. In 2023 kwam er op 7 mei een Gierzwaluw terug, maar die bleef meteen daarna weg en toen gebeurde er niets meer. Heel vreemd. Maar dus ook erg onverwacht dat er nu ineens eentje terug komt! De vogel kwam 18:10 binnen, vertrok ruim een uur later en kwam 20:45 weer terug om te blijven overnachten.

In de meeste andere nestkasten gaat het goed. In nestkast N werd op 10 mei het eerste ei gelegd en vandaag een tweede. In nestkast J zag ik op 11 mei het eerste ei en in nestkast 1 vandaag een eerste. In nestkast 8 gebeuren vreemde dingen. Ik heb al twee keer gezien dat er een tweede Gierzwaluw binnen kwam die door de eerste direct met een kort gevecht naar buiten werd gewerkt. Maar er werd ook actief geprobeerd een partner mee naar binnen te krijgen... Het lijkt erop dat het vandaag is gelukt, want er werd drie keer door twee vogels ingevlogen die elkaar leuk lijken te vinden en de derde keer daarvan was voor het samen overnachten. :)

Het is sneu om te zien dat in nestkast F maar één vogel zit. Deze kwam 27 april al terug, maar vooralsnog geen partner... In deze nestkast wordt al sinds 2017 genesteld, dus zon abrubt einde is niet leuk. Met een beetje geluk komt er toch nog een partner terug, maar ik vermoed dat deze vogel al bezig is te proberen een nieuwe aan te trekken. Hoe dan ook blijft de nestkast wel bezet, dat is tenminste iets.

Met het mooie weer dit weekend was het wel weer genieten van de giertjes! Er werden een aantal indrukwekkende giervluchten uitgevoerd en we hebben meerdere keren het suizen van vleugels gehoord bij duizelingwekkende duikvluchten. Heerlijk! Hieronder nog een overzichtje van deze avond.




Er is een hoop gebeurd sinds de vorige keer dat ik hier schreef. In nestkast F kwam al snel nadat ik het had geschreven de partner terug en verliep alles voorspoedig. Vermoedelijk werd het eerste eitje daar 20 mei gelegd, een tweede 22 mei. Het is in dat nestje lastig te zien omdat het een flinke opstaande rand heeft.

In andere nesten gaat het prima en wordt al gebroed. Dat is het geval in nestkasten 1, 2, 6, 8, 9, 15, J, M en N. In nestkasten 8 en F zou er nog een eitje bij kunnen komen, alle nestkasten waarin wel zeker wordt gebroed is dat op 3 eitjes, in totaal zijn er op moment van schrijven 28 eitjes aanwezig. Behalve in nestkasten 8 en F kunnen er ook in nestkast 10 nog eitjes komen, maar dat is een beetje een apart verhaal...

De vogel van nestkast 11 waarover ik in het vorige bericht nog schreef is na een aantal dagen overnachten in die nestkast en overdag proberen een partner mee te lokken op 14 mei verhuisd naar de naastgelegen nestkast 10. Daar lukte het 20 mei ook een partner mee de nestkast in te krijgen! Vervolgens werd er samen overnacht. Maar gisteravond hadden ze geen goede nachtrust... Ik was in de avondschemering in de achtertuin toen ik een enkele roep van een Gierzwaluw uit nestkast 10 hoorde komen. Het leek alsof de roep werd beantwoord, maar... Uit een andere nestkast? Het ging zo een tijd door, steeds een roep en nog een roep. Het bleef doorgaan toen het al donker was. Dat klonk een beetje zielig en was wat vreemd. Toen ik de camerabeelden terug keek werd duidelijk wat er aan de hand was. Om 21:06 was het paartje direct na elkaar de nestkast binnen gekomen. Alhoewel... De vogels reageerden heel onrustig op elkaar en toen gingen ze vechten. De ene werd door de ander uit de nestkuil gewerkt en bleef dicht bij de invliegopening in de nestkast zitten. Drie minuten later kwam er nog een Gierzwaluw de nestkast in die direct begon te vechten met de vogel die deze meteen bij binnenkomst tegenkwam. Het vechten bleef net buiten zicht van de camera doorgaan tot ver in de nacht. Vanochtend opende ik de camera-software en zag het paartje in de nestkom slapen alsof er niets aan de hand was. Ik keek de beelden van de nacht terug en vond tot mijn verrassing dat het eind van het gevecht plaatsvond om half twee 's nachts! Toen werd de indringer naar buiten gewerkt, het donker in. Helaas zag ik op beelden van een tuincamera dat er precies op dat moment een Huiskat van de buren in onze tuin aanwezig was. Ik hoop maar dat de naar buiten gewerkte Gierzwaluw geen slachtoffer is geworden van dat helaas los rondlopende roofdier...

Hieronder twee korte filmpjes. Het eerst toont het einde van het gevecht. Het tweede is van deze avond en laat een paring zien. Als daar nog eitjes van komen wordt dat misschien wel de laatste nestkast met jongen dit jaar. Tenzij het paartje in nestkast 4 nog iets gaan doen. Daar komen sinds 20 mei ook steeds twee gierzwaluwen overnachten, maar die hebben daar nog geen nest gebouwd. Ze zijn wel veel samen en het is moeilijk voor te stellen dat ze nog een heel seizoen alleen maar komen overnachten. We zullen zien! Tot slot aan het eind nog een overzichtje zoals ik dat afgelopen woensdagavond zag. Wat een rijkdom! :)










Terug naar dagboek index

Terug naar homepage